أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
52
قانون ( فارسى )
نمىشود و اگر در لباسش باشد مار از او مىگريزد . اما از آن اشخاصى نبود كه در فرمايشاتش دروغ نباشد . فصل پنجم سمهاى كشندهء حيوانات گويند خربق سگ و گرگ را مىكشد . درونه پلنگ را مىميراند . تاج الملوك ( گرگكش ) براى گرگ ، سگ و شغال سم قاتل است . بادام تلخ قاتل روباه است . خرزهره « 1 » و برگ آزاد درخت هر دو حيوانات اهلى ( چهارپايان ) را مىكشند . فصل ششم گريزاندن مار و كژدم و غيره داروهاى گريز دادن به مار و بيمه شدن از خطر مار - كه ويژگى دارند - عبارتند از : دود شاخ گوزن ، دود سم بز ، دود بيخ سوسن ، دود عاقرقرحا و دود گوگرد . كسى بدنش را با لوف بزرگ يا افشرهء لوف بزرگ و يا آبپز لوف بزرگ بيندايد از نيش مار در امان است . نشادر در آب حل شود و آن آب را بر هر جايى كه پاشند مار از آنجا مىگريزد . خردل سم قاتل مار است . اگر خردل را در راه مار بپاشند راه را منحرف مىكند . اگر روزهدار تف در دهان مار اندازد مار مىميرد . و بويژه اگر نشادر در دهان گذارد و به دهان مار تف كند ديگر براى مار واويلا است . كسى كه گرممزاج است ، اگر روزهدار باشد و تف بر كژدم بيندازد ، كژدم دردم مىميرد . كژدم اگر با تكهاى ترب يا برگ ترب تماس پيدا كند مىميرد . ريحان كوهى سم كژدم است . اصطرك ، زرنيخ ، پشك گوسفند و چربى پيه گوسفند از هريك يك جزء متساوى بياور ! پيه را بگداز و ساير داروها را در آن بسرش و نزديك سوراخ كژدم بسوزان ، كژدم بيرون مىآيد . اگر قاچ ترب را بر در سوراخ كژدم بگذارى جسارت نمىكند كه بيرون بيايد . كژدم كشته را بر در سوراخ كژدم بسوزان دودش داخل سوراخ شود ، كژدم اندرون سوراخ مىميرد .
--> ( 1 ) - خرزهره : دفلى . در زبان كردى ژاله ، لورّ و لورّك ناميده مىشود .